OBJECTIVE: Ventriculoatrial shunts (VAS) are increasingly used as a salvage option in pediatric hydrocephalus when ven-triculoperitoneal shunts (VPS) fail. Although ultrasound-guided percutaneous techniques facilitate catheter placement and reduce surgical trauma, the incidence and management of thrombotic complications remain insufficiently defined.
METHODS: We retrospectively analyzed eight pediatric patients who underwent ultrasound-guided percutaneous VAS place-ment between January 2019 and December 2024. Demographic characteristics, etiology of hydrocephalus, operative details, and post-operative complications were evaluated, with a particular focus on thrombotic events.
RESULTS: Patients underwent a mean of 3.8±1.3 VPS revisions before VAS placement. Myelomeningocele was the most com-mon etiology (50%). The mean operative time was 75.6±13.9 min, and the mean intraoperative blood loss was 86.25±43.07 mL. Post-operative complications occurred in 3 patients (37.5%), including thrombotic events in 2 patients (25%) and infection in 1 patient (12.5%). One patient required early shunt removal due to thrombus formation with vegetation, whereas another devel-oped late asymptomatic thrombosis requiring intervention. The internal jugular vein was the most commonly used access site.
CONCLUSION: Ultrasound-guided percutaneous VAS placement is a feasible and minimally invasive alternative in selected pediatric patients. However, thrombotic complications may be more frequent than previously reported and can occur both early and late in the post-operative period. These findings highlight the need for standardized surveillance protocols and further investigation into prophylactic strategies, including antiplatelet therapy.
Keywords: Hydrocephalus, pediatric neurosurgery, percutaneous technique, thrombosis, ventriculoatrial shunt.
AMAÇ: Ventriküloatriyal şantlar (VAS), ventriküloperitoneal şantların (VPS) başarısız olduğu durumlarda pediatrik hidrosefali tedavisinde kurtarma seçeneği olarak giderek daha yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Ultrason kılavuzlu perkütan teknikler kateter yerleştirilmesini kolaylaştırsa ve cerrahi travmayı azaltsa da, trombotik komplikasyonların görülme sıklığı ve yönetimi hâlâ yeterince tanımlanmamıştır. YÖNTEMLER: Ocak 2019 ile Aralık 2024 tarihleri arasında ultrason kılavuzlu perkütan VAS yerleştirme işlemi geçiren sekiz pediatrik hastayı retrospektif olarak analiz ettik. Demografik özellikler, hidrosefali etiyolojisi, ameliyat detayları ve ameliyat sonrası komplikasyonlar, özellikle trombotik olaylara odaklanılarak değerlendirildi. BULGULAR: Hastalar, VAS yerleştirilmesinden önce ortalama 3,8±1,3 VPS revizyonu geçirmişti. Miyelomeningosel en sık görülen etiyolojiydi (%50). Ortalama ameliyat süresi 75,6±13,9 dakika, ortalama intraoperatif kan kaybı ise 86,25±43,07 mL idi. Ameliyat sonrası komplikasyonlar 3 hastada (%37,5) görüldü; bunlara 2 hastada (%25) trombotik olaylar ve 1 hastada (%12,5) enfeksiyon dahildi. Bir hastada vejetasyonlu trombüs oluşumu nedeniyle erken şant çıkarılması gerekirken, bir başka hastada ise müdahale gerektiren geç dönem asemptomatik tromboz gelişti. En sık kullanılan erişim bölgesi iç juguler ven idi.
SONUÇ: Ultrason kılavuzluğunda perkütan VAS yerleştirilmesi, seçilmiş pediatrik hastalarda uygulanabilir ve minimal invaziv bir alternatiftir. Bununla birlikte, trombotik komplikasyonlar daha önce bildirilenden daha sık görülebilir ve ameliyat sonrası dönemde hem erken hem de geç dönemde ortaya çıkabilir. Bu bulgular, standartlaştırılmış izleme protokollerine ve antitrombosit tedavi dahil olmak üzere profilaktik stratejiler konusunda daha fazla araştırma yapılmasına duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Hidrosefali, pediatrik beyin cerrahisi, perkütan teknik, tromboz, ventriküloatriyal şant.